SOLCHAHTE THILBOL (ACTS)
1. Lekhabu
Min:
Acts ahiloule
Acts of the Apostle kiti hi Greek pao praxis/ Praxis Apostolon
akon ahin, hichu Solchahho le adanghon Kipahna thupha jalla anatohdoh hou
kiseina lekhabu tina ahi.
Alekhabu min hin mang masapenna chu 2nd century laija Irenaeus kitipa ahi.
2. Asun:
Tuni channa
protestant le catholic ten Acts sun dinga atahsannu chu Luke ahi.
Lekhabului Muratorian canon AD 170 le 325 Eusebius teni in jong Acts hi Luke
sut ahitin anakisunne.
3. Date:
AD 63 le AD 70
hidinga ginchat ahi. AD 63 le amasang hisahho chun Luke hin AD 64 a
Nero lengpa noija Christian te suhgentheija aumu asunpoi. AD 67 a Peter le Paul
martyrs achan lhon asunpoi.
AD 70 a Jerusalem kisuhchim thu jong aphapohpoi. Abanin Luke in Paul soh a
atan chan aseijin (28:30) amavang achungthu kitan danle ahinkho nunglang thuho
aphapohpoi. Hijeh a chu
tobang thusim le thusoh ho asutlutlou vin avetsah chu Acts hi AD 63 masanga
kisun ahi. Akhat langa AD
70 chunglam hidinga tahsanho chun Acts 1:8 na “Lhagao Theng
nachunguva ahung lhun teng thahat naneiyuva, Jerusalem le Judea gamsungsea jong
Samaria le leiset kol kimvel geiya Keima het-tohsah a napan dingu ahi,"
ati. Hiche hi Acts kisutlona
jeh ahile Acts hin amaho phatlaija leiset kolkimvel ati chu Jerusalem apat Rome
channa bou agel’u ahin, hijeh achu Gospel thu chu Jerusalem apat Rome chan
alhun thu akisutle abulhing
tai, hijeh a chu thil dang dang thusimma sohho hi aseidoh khohlou ahitan, Acts
hi AD 70 chunglam peh a
kisun jong hithei ahi.
4. Athupi Le
Akisutlona Jeh: A thupi hi 1:8
munna kichen tah a muthei ahi. Akisutlona hi ajeh
thum aume.
1. Christa
houbung thusim kipatna: Acts lekhabu hi Christa nungjuiho thusim
kiseipatna lekhabu ahi. Acts hin Kipahna thupha hung kiphonjal thu, houbung
kipat thu, evangelist
natoh hung kipat chule Lhagao Theng natoh a konna seijuihon Houbung gamma na
atoh patnu thusim asunin ahi.
2. Hilchet Bu
Dinga Kisun: Luke in Acts hi Christian ten suhgentheina le boina jat
chom chom ato tengule kihilna dinga kisun ahi.
3. Suhgentheina
Umjing Laija Galjona Aumtheidan Akisunin Ahi: Solchahte thilbol
isimle houbung sunga boina le suhgentheina jat chom chom aum jing laijajong
Jesu Christa Kipahna
Thupha jalla Jerusalem a kon Rome channa houbung kitundoh thu akimun ahi. Hijeh
chun Christa houbung chu mihem boltheina maija kitungdoh hilouvin, Lhagao Theng
thahatna jalla joh ahi dan
hiche lekhabu jonghin aseichenin ahi.
5. Acts Sunga
Pathen Thugilpen:
Luke in hiche
lekhabu a aseidohnom pen chu LHAGAO THENG natoh le Athu ahi. Acts a hin Lhagao
Theng kiteppeh thu akimumasa penne, abanin Jew te lah a Lhagao Theng ahung lhun
dan bung 2 langah akimupai kitnin ahi. Chule Bung 10 na langah Gentile te
lah a jong ahung vailhun dan aseijompeh e.
6. Lhagao
Thengin Mimal Le Mihon Chunga Anatoh Dan.
1. Mipi chunga
Lhagao Theng hung lhun,(2:4).
2. Peter Lhagao
Thengin avon, (4:8).
3. Paul chunga
Lhagao Theng um (9:17).
4. Paul Lhagao
Theng achan (13:9).
5. Seijuiho
chunga Lhagao Theng aum (13:52).
6. Ananias in
Lhagao Theng ajou lhep jeh a achunga thina vailhun (5:3).
7. Paul leh
aloiho chunga Lhagao Theng thuphon (16:6-7).
7. Lekhabu
Kihopkhen Dan Chapters 1-14
1. 1-12= Peter
Leh Houbung Hung Kipat
a.
1:1-2------------ Thumakai
b.
1:3-11-----------Jesu athole Anatoh
c.
1:12-26--------- Lhagao Theng kinga sung
d.
2:1-ff------------Pentecost ni a Lhagao Theng hung kum
e.
3:1-4:31---------Elbaipa kisuhdam le Peter le John kimat
f.
4:32-5:11------- Japin thiljouse neilhanga aneiju
g.
5:12-42--------- Seijui somleni kimat
h.
6:1-7------------ Solchah misagi kilhen
i.
6:8-7:60-------- Stephen kimat le Songa kiselih
j.
8:1-4------------ Tahsan ho kithecheh
k.
8:5-40-----------Philip Missionary natoh
8:5-25----------- Samaria le
8:26-40--------- Ethiopian Nukisonu kom
l.
9:1-31---------- Saul Christa a kiheilut
m.
9:32-43--------Peter in Aeneas le Dorcas chunga anatoh
n.
10:1-11:18-----Cornelius Insung
o.
11:19-30-------Antioch a Christa Houbung kiphudoh
p.
12:1ff----------Herod nin Houbung sunga khanset abol
q.
13-14-----------Paul Missionary kholjin masah
8. Solchahte
Thilbol Lekhabu Akonna Eiho Dinga Thulu Ho
Kahinkho a
Kipahna thupha sap phongna dinga iti pan kalah thei ding ham tihi geljingpuma
sim ding ahi. A bung jouse a-hi Peter le Paul in Kipahna thupha mimal le
japi anga asap phong dan lhon imu jing diu ahi. Kipahna thupha alamlouva
hilho lah a jong Solchahhon ngamtah le hang tah a asap phong dannu akimun
ahi. Lhagao Theng thilbol theina jalla mitamtah lung kikheldan imudiu
ahi. Eiho khanga jong Kipahna Thupha hettohsah a ipan jing laijuva hi itahsannao
jumso gojing, kichatna le meisanna, kijapina le jachatna ineijiuve.
Hinlah Solchahte thilbol ihin simkhom tengule tobang dinmunho achu eihin
tilkhou jing diu ahi. Chuteng Solchahte banga nikhat keile nangin jong
Kipahna Thupha ngaicha ho kom i-lhunsah ding ahi.
“May your life
be fills with Evangelistic zeal?”
Comments
Post a Comment